USUL HUKUKU
2026 istinaf ve temyiz: hangi tarihin parasal sınırı?
Bir kararın istinafa veya temyize açık olup olmadığını yalnız karar tutarına bakarak söylemek tehlikelidir. Kanun yolu rejimi, davanın açılış tarihini ve kararın türünü de incelemeyi gerektirir.
Bir kararın istinafa veya temyize açık olup olmadığını yalnız karar tutarına bakarak söylemek tehlikelidir. Kanun yolu rejimi, davanın açılış tarihini ve kararın türünü de incelemeyi gerektirir.
İstinaf ile temyizin amacı farklı
İlk derece mahkemesi kararlarına karşı bölge adliye mahkemesi denetimi istinaf; kanunun izin verdiği BAM kararlarına karşı Yargıtay denetimi temyizdir. Her dava iki aşamadan da geçmez. Kimi kararlar miktar itibarıyla kesin, kimileri nitelikleri gereği kanun yoluna açık veya kapalı olabilir.1
7550 sayılı Kanun değişikliği
04.06.2025 tarihli 7550 sayılı Kanun ile HMK Ek 1/2 hükmünde yapılan değişiklik, HMK m. 341, 362 ve 369 kapsamındaki parasal sınırların uygulanmasında davanın açıldığı tarihteki miktarı esas alan bir düzenleme getirmiştir. Aynı Kanunun 1. maddesi İİK Ek 1 için dava veya şikâyet başvurusu tarihini esas alan ayrı bir değişiklik yapmıştır. Kanun yolu bakımından geçiş hukuku, davanın ve kararın tarihleri ile kararın niteliği somut dosyada birlikte değerlendirilmelidir.2
Tam ve kısmi talepler
Dava değeri, talep edilen miktar, kabul veya ret edilen kısım, davanın türü ve tarafların başvuru menfaati gibi unsurlar sınır hesabında önem taşıyabilir. Belirsiz alacak ve kısmi dava ile kanun yolu sınırı arasında özel meseleler doğabilir. Kararın “kesin” olarak yazılmış olması da kanun yolu açıklamasının hukuki denetimini gereksiz kılmaz.3
Süre ve dilekçe kontrol listesi
Kararın tebliği, HMK ve özel kanunlarda öngörülen süreler, harç ve giderler, başvurulacak merci ve gerekçeler kontrol edilmelidir. Süre hesabı resmî tatiller ile elektronik tebligat kuralları gözetilerek yapılmalıdır. Parasal sınır kadar hangi kararın nihai karar sayıldığı da önemlidir.
Parasal sınır tek başına karar verdirmez
İstinaf ve temyiz incelemesi yalnız hükümde yazan toplam rakama indirgenemez. Kararın niteliği, dava türü, başvuran tarafın hukuki yararı, asıl alacak ve ferî taleplerin konumu gibi sorular incelenmelidir. Kararın sonunda “kesin” yazılması, kanunun gerçekten kanun yolunu kapatıp kapatmadığı konusunda tek başına belirleyici değildir.
7550 ile iki ayrı kanunda değişiklik
04.06.2025 tarihli 7550 sayılı Kanunun 1. maddesi İİK Ek 1 bakımından dava veya şikâyet başvurusu tarihini; 20. maddesi ise HMK Ek 1 bakımından dava tarihini esas alan değişiklikler getirmiştir. İcra hukukundaki özel kurallar ile HMK kanun yolu rejimi bir arada anılabilse de ayrı kanunlarda düzenlenmiştir. Somut dosyada hangi kanunun ve geçiş kuralının uygulanacağı ayrıca kontrol edilmelidir.
Tebligat, elektronik bildirim ve son gün
Kanun yoluna başvuru hakkı var diye süre kendiliğinden uzamaz. Gerekçeli kararın tebliğ şekli, elektronik tebligatın hukuki sonuçları, adli tatil ve özel usul hükümleri bir arada incelenmelidir. Yanlış merciye başvurunun veya masraf eksikliğinin sonuçlarını önceden değerlendirmek gerekir. Dava yönetiminde güvenli yöntem, süreyi son güne bırakmamak ve başvuru evrakını teslim kanıtıyla saklamaktır.
Karar yılına bakmak neden yeterli değil?
04.06.2025 tarihli 7550 sayılı Kanun, HMK Ek 1/2 hükmünü değiştirerek HMK m.341, 362 ve 369 parasal sınırları bakımından davanın açıldığı tarihteki tutarı esas almıştır. Bunun anlamı, sadece “2026’da verilen kararlar için 2026 parasal sınırı” genellemesinin yanlış yönlendirebilmesidir. Ayrıca kanunun geçiş hükümleri ve özel uyuşmazlık türleri dosya bazında değerlendirilir. Dava tarihi, karar tarihi ve tebliğ tarihi ayrı sütunlarda tutulmalıdır.
İcra mahkemesi ile hukuk mahkemesi rejimleri aynı değildir
Aynı 7550 sayılı Kanun, İİK Ek 1 düzenlemesinde de dava veya şikâyet başvurusunun yapıldığı tarihi esas alan değişiklik getirmiştir. Ancak hangi kanun yolu düzenlemesinin uygulanacağı mahkemenin ve kararın niteliğine göre belirlenir. Asliye hukuk mahkemesi alacak davasıyla icra mahkemesi şikâyeti için aynı parasal sınıra bakmak teknik hata yaratabilir. Kararın gerekçesindeki kanun yolu bilgilendirmesi de ilgili mevzuatla karşılaştırılmalıdır.
Parasal sınır kadar süre ve talep konusu da önemlidir
İstinaf veya temyiz hakkının bulunup bulunmadığı belirlenirken uyuşmazlık değeri, dava türü, kısmi kabul veya ret durumu ve kanundaki kesinlik istisnaları gözden geçirilmelidir. Başvuru süresi, gerekçeli kararın usulüne uygun tebliğiyle bağlantılı olabilir. Elektronik tebligat ve farklı kanun yollarına ilişkin özel süreler karıştırılmamalıdır. Yanlış bir hesap, esas incelemesine hiç geçilememesine neden olabilir.
Örnek olay: hukuk kuralı gerçek hayatta
2024’te açılan bir dava 2026’da karara bağlanmışsa, sadece 2026 sınırına bakılarak “kesin” sonucu çıkarmak doğru değildir; HMK Ek 1 ve geçiş meselesi birlikte incelenir.
Okur için başvuru / kontrol sırası
Davanın açılma tarihini ve kararın türünü belirleyin; HMK veya İİK rejimini ayırın; özel kanun ve geçiş hükümlerini kontrol edin; kanun yolu ve tebliğ süresini ayrı ayrı hesaplayın.
Doğrulanabilir karar ve resmî belge notu
7550 sayılı Kanun — Resmî Gazete 04.06.2025, 32920 mükerrer. Kanunun 1. maddesi İİK Ek 1; 20. maddesi HMK Ek 1 değişikliğini düzenler. Kaynak doğrudan yayımlanan kanun metnidir; bu nedenle karar tarihi hakkında eski açıklamalarla karıştırılmamalıdır.
Sık sorulan sorular
Kanun yolunun açık olup olmadığını yalnız hükümdeki ibare belirler mi?
Hayır. Kararın niteliği ve ilgili kanun hükümleri esastır; mahkemenin kanun yolu açıklaması tek başına kurucu değildir.
Kararda kesin yazsa bile itiraz edilebilir mi?
Kanuni koşullara göre kanun yolu açıklamasının doğruluğu ayrıca değerlendirilmelidir.
Tüm davalarda aynı 2026 sınırı mı uygulanır?
Hayır. Dava türü, özel kanun ve HMK veya İİK rejimi farklılık gösterebilir.
Resmî kaynaklar
Yazının hazırlanmasında güncel metin kontrolü için aşağıdaki resmî mevzuat bağlantıları esas alınmıştır:
Bu yayını paylaşın
Profil ve diğer yayınlar →